Pazartesi, Aralık 19, 2016

İsveç'te Tutunabilmek: Bürokrasi ve Personnummer

Bu yazım bir gezi yazısından daha çok bir dert yanma ve tecrübe rehberi olacak.

İsveç ve Norveç, Danimarka vb. İskandinav ülkeleri hakkında bir şeyler yazdım. Genellikle güzel yönlerini anlattım fakat şimdi İsveç'in en kötü taraflarından biri olan, daha önce duyduğum ama inanmadığım, fakat şu anda bire bir yaşamakta olduğum zor kısmına değinmek istiyorum: Bürokrasi.
bürokrasi isveç karikatür
Evet yanlış duymadınız, Bürokrasi. İsveç'te devlet işleri, başvurular, kayıtlar vb. inanılmaz derecede yavaş işliyor. Hele bir de İsveçli değilseniz yani doğuştan tüm haklara sahip değilseniz kılı kırk yarmanı gerekebiliyor. Üstüne bir de Suriye meselesi sonrasında ortaya çıkan mülteci krizi nedeniyle tıkanmış bir sistem var. Önceden 2 hafta içerisinde halledebileceğiniz bir kayıt işlemi 2 ayı bulabiliyor, hatta geçebiliyor.

İsveç'e geldiğinizde, yalnızca oturma ve çalışma izni almanız ya da alabilmiş olmanız yetmiyor. İsveç'te herhangi bir resmi işlemi gerçekleştirebilmek için Personnummer / Taxnummer denilen, doğum tarihiniz ile başlayan ve sonrasında 4 haneli bir rakam ile devam eden, bizim TC kimlik numarası tadında bir numaraya sahip olmanız gerekiyor. İşte, asıl değinmek istediğim nokta ise burada başlıyor. Bu numarayı alabilmek çok zor ya da uzun sürüyor diyebiliriz.

Bu numara olmadan - çalışma izniniz olsa dahi - çalışamıyorsunuz, herhangi bir işe giremiyorsunuz.
Yani; iş bulamıyorken, işe girmek istiyorsanız bu numaraya ihtiyaç duyuyorsunuz, fakat bu numarayı alabilmek için de, yine bir işe sahip olmanız gerekiyor. İşte böyle saçma bir sistemden bahsediyoruz.
Stupid Personnummer

Diyelim ki; gelecekteki işvereninizden açık süreli bir kontrat edindiniz, bu durumda işler tabi ki de kolaylaşıyor fakat mülteci krizi ve yavaş işleyen sistem nedeniyle de 2 aydan fazla beklemeniz gerekebiliyor. Sizi 2 aydan fazla bekleyecek işverene zaten can kurban :)

Bahsettiğim bu numara, Personnummer olmadan bir işe girememenin yanı sıra, banka hesabı dahi açamıyorsunuz. Yasal bir şekilde ev kiralayamıyorsunuz. Hatta en basitinden, yasal bir şekilde kalmadığınız evinize internet mi bağlatmak istiyorsunuz? Bu numara olmadan onun da imkanı yok. 

Bir de bonus vereyim: Stockholm Türkiye Büyükelçiliğimizde halletmek istediğiniz bir kaç işlem mi var? Onlar dahi bu Personnummer olmadan bir çok işleminizi yapmıyor. Geçmiş olsun.

İşte böyle bir illet bu numara. Hızlı bir şekilde ya da bir şekilde alabilirseniz sonrasında hayat çok daha kolay, fakat 2 aydan uzun bir süredir bu sürecin içinde beklemekte olan ben biraz bıktım ve sizlerle de paylaşmak istedim.

Personnummer başvurusunda tarafınızdan genellikle istenecek evraklar:

- Oturma ve Çalışma İzni
- Pasaport ( Dolduracağınız formda işe yarayacak)
- İş Kontratı
- İkamet adresi ( Dolduracağınız formda işe yarayacak)
- İsveçte bulunma sebebinize dair belge(ler)

Bu başvuruyu Skaatteverket denen, her ilde bulunan kurumlara giderek gerçekleştirebiliyorsunuz.

Ben çektim, hala da çekiyorum, umarım sizin için her şey daha kolay olur.

Sevgiyle kalın!

Edit: Şansa bakın, bu yazıyı yazdıktan sonraki gün sabah Personnummer'im geldi. :)

ABONE OLUN

INSTAGRAM

Yazarın Mesajı


2015-2016 yıllarında 4 ayrı ülkede yaşama fırsatı buldum. 2017 yılında beşinci ülke gelir mi dersiniz? :)